پاسخ به این سوال که پرمصرفترین داروی ضدافسردگی کدام است، به منطقه جغرافیایی و جمعیت مورد بررسی بستگی دارد. با این حال، یک دارو به عنوان رایجترین گزینه در سطح جهانی شناخته میشود.
بر اساس دادههای آماری از ایالات متحده در سال ۲۰۲۴، داروی سرترالین (Sertraline) با نام تجاری زولوفت، با سهم ۷.۶۹ درصد از کل نسخههای ضدافسردگی، در رتبه اول قرار دارد . این دارو از خانواده مهارکنندههای انتخابی بازجذب سروتونین (SSRI) است و به دلیل اثربخشی، تحملپذیری مناسب و هزینه پایین، به عنوان گزینه خط اول در درمان افسردگی شناخته میشود .
مطالعهای بر روی دادههای سازمان بیمه سلامت ایران (۱۴۰۰ تا ۱۴۰۲) نشان میدهد که الگوی مصرف در ایران تا حد زیادی با جهان همخوانی دارد. بر اساس این مطالعه، سرترالین با سهم ۲۴.۶۵ درصد از کل داروهای ضدافسردگی تجویزی، پرمصرفترین دارو در ایران است . به طور کلی، داروهای گروه SSRI با سهم ۶۳.۷۱ درصد، پرمصرفترین دسته داروهای ضدافسردگی در ایران هستند .
الگوی تجویز داروهای ضدافسردگی در گروههای سنی مختلف و بر اساس شرایط خاص، تفاوتهای قابل توجهی دارد:
در دوران بارداری (دانمارک): در یک مطالعه جمعیتی در دانمارک، سرترالین با ۷۶ درصد از نسخههای ضدافسردگی در دوران بارداری، پرمصرفترین دارو گزارش شده است .
در نوجوانان (آلمان): مطالعهای بر روی نوجوانان ۱۳ تا ۱۷ ساله نشان داد که فلوکستین (Fluoxetine) پرمصرفترین داروی ضدافسردگی در این گروه سنی است .
در افراد مسن: عواملی مانند سن و بیماریهای همراه بر انتخاب دارو تأثیر میگذارند. به عنوان مثال، داروهایی مانند میرتازاپین (Mirtazapine) و ترازودون (Trazodone) بیشتر برای افراد مسن تجویز میشوند .
در کره جنوبی: در یک مطالعه بر روی جمعیت عمومی، SSRI پرمصرفترین دسته بود. با این حال، در زیرگروه زنان مسن، آمیتریپتیلین (Amitriptyline) و در نوجوانان، اسسیتالوپرام (Escitalopram) بیشترین تجویز را داشتند .
جدول زیر بر اساس دادههای Atlas All-Payor Claims Dataset و برای جامعه آمریکا تنظیم شده است :
| رتبه | نام دارو | درصد از کل نسخهها |
|---|---|---|
| ۱ | سرترالین (Sertraline) | ۷.۶۹٪ |
| ۲ | بوپروپیون (Bupropion) | ۶.۵۵٪ |
| ۳ | اسسیتالوپرام (Escitalopram) | ۶.۳۸٪ |
| ۴ | ترازودون (Trazodone) | ۶.۱۸٪ |
| ۵ | فلوکستین (Fluoxetine) | ۵.۱۶٪ |
| ۶ | دولوکستین (Duloxetine) | ۴.۲۷٪ |
| ۷ | ونلافاکسین (Venlafaxine) | ۲.۹۵٪ |
| ۸ | سیتالوپرام (Citalopram) | ۲.۴۲٪ |
| ۹ | میرتازاپین (Mirtazapine) | ۱.۹۱٪ |
| ۱۰ | آمیتریپتیلین (Amitriptyline) | ۱.۶۳٪ |
انتخاب یک داروی ضدافسردگی خاص تحت تأثیر عوامل متعددی قرار دارد که نشاندهنده رویکرد درمانی شخصیسازیشده است :
بیماریهای همراه: برای مثال، ترازودون اغلب برای بیمارانی که از بیخوابی رنج میبرند تجویز میشود .
سن و جنسیت: عواملی مانند سن و جنسیت بیمار بر انتخاب دارو تأثیر میگذارند .
سابقه مصرف دارو: سابقه مصرف چندین داروی ضدافسردگی قبلی، یکی از رایجترین عوامل تأثیرگذار در انتخاب درمان جدید است .
